Incident Doorwerth stof tot nadenken onderwijs

Screen Shot 2013-02-27 at 4.06.05 PMEven was het onrustig in het doorgaans zo rustige Doorwerth. Een meisje, scholier van het Dorenweerd College aldaar, had enkele jaren geleden een foto van zichzelf ‘met ontbloot bovenlichaam’, aan haar toenmalige vriendje verstuurd. Die foto wordt nu ‘verspreid over het internet’. Leerling overstuur, school in rep en roer en natuurlijk ook veel aandacht vanuit de pers voor deze kwestie.

Het is een pijnlijk voorval, hoewel niet uniek in zijn soort. Op veel middelbare scholen komen dit soort voorvallen helaas voor, hoewel die zelden tot nooit de pers halen. Het meisje uit Doorwerth heeft ooit vol vertrouwen een foto van zichzelf afgestaan aan haar toenmalige vriendje. De twee vertrouwden elkaar en het meisje zag er vermoedelijk geen kwaad in haar foto, hoe kwetsbaar dan ook, aan de jongen af te staan. De relatie van het jonge stel hield echter geen stand. Het stel ging uit elkaar en blijkbaar heeft de jongen op enig moment de behoefte gevoeld het meisje kwaad te doen. Hij had daarvoor vele opties, maar koos ervoor de foto online te zetten. Op welke manier dat is gebeurd, blijft onduidelijk. Misschien twitterde hij de foto, misschien postte hij de plaat op Facebook, maar ook Whatsapp, Flickr en sms worden als mogelijke boosdoeners genoemd, onder andere in de reportage van Omroep Gelderland waarin ik ook nog even aan het woord kwam.

Laat ik voorop stellen dat ik op geen manier de pijnlijke ervaring van het meisje wil onderschatten. Wanneer jongeren met dit soort zaken worden geconfronteerd, is dat onnodig kwetsend en pijnlijk, dus ook voor het meisje uit Doorwerth. Dat de school maatregelen neemt tegen de jongen die de foto’s verspreidde, is ook niet meer dan terecht: hij heeft het meisje met zijn actie opzettelijk kwaad gedaan. De plaatsvervangend rector van de school verklaarde gister op Radio Gelderland dat er binnen de school een “protocol is voor het omgaan met social media”. Dat klinkt mooi, maar wat dat in de praktijk inhoudt, blijft onduidelijk. Op veel scholen wordt door leraren met leerlingen gepraat over een verstandig gebruik van sociale media, maar helaas staat daarbij de angstgedachte nog veel te vaak centraal. Er  wordt nadrukkelijk ingegaan op de ‘gevaren’ van sociale media, in plaats van de middelen met open vizier te betrachten. Bovendien lijkt soms bepaalde deskundigheid te ontbreken. Allerlei chatdiensten worden gemakshalve onder de noemer ‘social media’ geschaard en het komt nog te vaak voor dat opvoeders jongeren moeten bijspijkeren over Twitter of Facebook, zonder er voldoende over te weten.

“We proberen de leerlingen te wijzen wat de impact is van social media”, aldus de plaatsvervangend rector van de school gister op de lokale zender. Ik denk dat het minstens zo belangrijk is te wijzen op algemeen geldende gedragsnormen. Waarom zou een leerling een naaktfoto van iemand aan een derde laten zien? Waarom laten jongeren zich halfnaakt fotograferen en delen ze die foto’s met anderen? Dat soort vragen zouden veel meer centraal moeten staan in onderwijsprogramma’s. Telkens wijzen naar een medium blijkt zinloos, zolang de gebruikers er zelf voor kiezen er op een bepaalde manier mee om te gaan.

Vanuit die gedachte is de Limburgse stichting Reactif bezig met het ontwikkelen van een interactieve video, genaamd It’s up to you. De stichting is gespecialiseerd in ‘interactieve jongerenmedia’. De video moet jongeren bewust maken van de gevolgen van ‘cyberpesten’, waar het incident uit Doorwerth ook onder te scharen is. In deze video worden de sociale media beschouwd als een communicatiemiddel en niet als een gevaar. Door te laten zien dat leerlingen (de gebruikers van die media) zelf een keuze hebben, wordt wél duidelijk gemaakt wat de impact van sociale media zijn. 1 april gaat een speciale website over deze video live.

De Doorwerthse school eiste gister van alle leerlingen dat ze de gewraakte foto zouden verwijderen, maar zo’n ‘eis’ is, gaf de plaatsvervangend rector ook aan, nooit te handhaven. In tegendeel: het vestigt nogmaals alle aandacht op het betreffende meisje, dat het momenteel vermoedelijk zwaar genoeg heeft. Laat docenten en alle andere opvoeders zich goed verdiepen in de werking van moderne communicatiemiddelen en zet daarbij specialisten in. Daarnaast doe ik voor een appèl op gezond verstand: mijn belangrijkste stelregel is en blijft: ‘alles wat je offline niet zou doen, doe je online ook niet.’

Screen Shot 2013-02-27 at 5.07.13 PM

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s